Η σχέση μου με την Μανίνα και την γραφή της ξεκίνησε με τρόπο παράδοξο. Παλιός συνάδελφος και φίλος, μου είχε πει να μου στείλει δώρο ένα βιβλίο. Κι έτσι, γνώρισα την καβαλιώτισσα που θα κατάφερνε να με κάνει να αγαπήσω την παραληρηματική της γραφή και να περιμένω κάθε φορά τα βιβλία της. Και να που φέτος, μου έστειλε το «Βουνό…», κι εννοείται ότι άργησα να το διαβάσω, αλλά, εννοείται, ακόμη περισσότερο, ότι δεν μετάνιωσα τον χρόνο που του αφιέρωσα.
Η Σάνα, επιζήσασα της εξόδου του Μεσολογγίου, καταφεύγει στα δάση της Θράκης σε ένα εγκαταλελειμμένο μοναστήρι, όπου, με την βοήθεια άλλων, ιδρύει ένα ιδιόμορφο οικοτροφείο για κορίτσια που βρίσκει ή αγοράζει από σκλαβοπάζαρα. Εκεί, τις προετοιμάζει για μια ζωή όπου θα μπορούν να ζήσουν ανεξάρτητες και να προστατεύσουν τον εαυτό τους, ώστε να μην βρεθούν στα χέρια κάποιου που θα τις οδηγήσει σε κάποιο χαρέμι.
Η Μανίνα Ζουμπουλάκη έχει κάνει κάτι πολύ ενδιαφέρον. Έχει μεταφέρει τις ανάγκες μιας σύγχρονης γυναίκας στα πλαίσια της ύστερης τουρκοκρατίας, μιας περιόδου που το οθωμανικό μοντέλο αρχίζει σιγά σιγά να φθίνει στον ελλαδικό χώρο, που οι άνθρωποι αρχίζουν να αποζητούν την ελευθερία από ένα καθεστώς που θεωρεί τους πάντες πλην των Τούρκων κατώτερους. Οι ανάγκες της Σάνα, δεν διαφέρουν από αυτές μιας γυναίκας του σήμερα, οι ανησυχίες της αντικατοπτρίζουν τα όσα πρέπει να αντέξει μια γυναίκα σε θέση ισχύος, μα κυρίως βλέπουμε τους λόγους για τους οποίους μια γυναίκα πρέπει να μορφωθεί και τι θα της παρέχει αυτή η πολύπλευρη μόρφωση.
Η γραφή της Ζουμπουλάκη είναι σχεδόν αυτόματη. Για τα δεδομένα της ελληνικής μυθιστοριογραφίας είναι πολύ ιδιαίτερη και ξενίζει σε πολλά σημεία. Ωστόσο, ο ρυθμός της σε παρασύρει και αναπόφευκτα τον ακολουθείς μέχρι το σημείο που θέλει να σε οδηγήσει η ίδια, χωρίς να παίρνεις ανάσες και χωρίς να χάνεσαι στα εσκεμμένα κενά που αριστοτεχνικά δημιουργεί.
Τώρα, τι άλλο θα μπορούσε να πει κανείς για το βιβλίο? Αν θέλουμε να το τραβήξουμε από τα μαλλιά, θα μπορούσαμε να το χαρακτηρίσουμε ένα φεμινιστικό μανιφέστο τοποθετημένο σε μια εποχή που δεν υπήρχε η ιδέα του φεμινισμού. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι πρόκειται για μια άριστη υποστήριξη του «me too», που η συγγραφέας αποφάσισε να μεταφέρει σε μια εποχή που η εμπορευματοποίηση και η εργαλειοποίηση της γυναίκας ήταν πρακτικές της καθημερινότητας. Ωστόσο, οποιοσδήποτε παραλληλισμός πρέπει να γίνει με σύνεση και να μην πέσουμε στην αναχρονιστική παγίδα που υπάρχει και εξαιτίας της θα χάσουμε την λογοτεχνική αξία του κειμένου.
Η Μανίνα Ζουμπουλάκη γράφοντας «Το βουνό των κοριτσιών» μας δίνει ένα πολύ δυνατό ιστορικό μυθιστόρημα. Οι κινηματογραφικές της αφηγήσεις, οι εικόνες που μεταφέρει, η χωροταξική σκηνοθεσία της ιστορίας, το καθιστούν ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί.
Καλή ανάγνωση!
mylibrodoro.com 